Visie DSM-Oost terrein

(Onderaan enkele video’s en foto’s)

Op donderdagavond 2 april is door Museum Van Marken een avond in in DOK/OPEN georganiseerd over de toekomst van het DSM-Oost terrein. Ondanks de diverse paasfestiviteiten was de avond drukbezocht en waren de reacties van de aanwezigen zeer positief. Met de reacties uit de zaal wordt de visie aangescherpt en is de discussie over dit bijzondere stukje Delft opgestart. Op de Instagram pagina van Museum Van Marken vindt u foto’s en filmpjes van de avond.

De presentaties die architecten Ineke Hulshof en Chris de Weijer hielden zijn hier in te zien en te downloaden.

Door de Gemeenteraad van Delft is vorig jaar een Vertrekpuntennotitie vastgesteld waar in de presentaties naar wordt verwezen. De volledige notitie is hier in te zien.

De industriële activiteiten op het DSM-Oost terrein zijn eind vorig jaar geëindigd en binnenkort zal dsm-firmenich het initiatief nemen om het formele participatieproces dat verplicht is voor de toekomstige invulling op te starten. Vooruitlopend daarop nodigde Museum Van Marken omwonenden, gemeente, politici, ondernemers, kennisinstellingen en andere geïnteresseerden uit om alvast samen na te denken over de volgende stap in de Delftse geschiedenis.

DSM-Oost is een plek met een rijk industrieel verleden, geworteld in het sociaal ondernemerschap van Jacques en Agneta van Marken. Het is de bakermat van vernieuwend denken over werk, wonen en welzijn. Juist daarom verdient dit gebied een toekomst die recht doet aan de geschiedenis en vooruitkijkt.

In de gebiedsvisie verkent Museum Van Marken hoe DSM-Oost kan uitgroeien tot een levendige stadswijk en voorbeeldwijk waar erfgoed, innovatie en brede welvaart samenkomen. Denk aan een gebied waar historie zichtbaar blijft, waar wonen en werken elkaar versterken, waar ruimte is voor maakindustrie en creatief ondernemerschap en waar ontmoeting centraal staat in het Van Marken Kwartier. Geen anonieme ontwikkeling, maar een Delftse plek met karakter, betekenis en maatschappelijke meerwaarde. Museum Van Marken gelooft dat je in de lijn van de Van Markens economische dynamiek kunt verbinden met sociale samenhang.

De visie is in de presentatie door de architecten weergegeven in de vorm van ‘Tips’ die gerelateerd zijn aan het gedachtegoed en het erfgoed van de Van Markens. Onderstaand een korte samenvatting van de punten:

Relatie met gedachtegoed van de Van Markens

Het Agnetapark is een (inter-)nationaal voorbeeld van sociaal innovatieve en vooruitstrevende wijkontwikkeling. Volg dit voorbeeld op het DSM-Oost terrein en focus op het genereren van nieuwe sociale innovaties. Een modelwijk qua samenleven en ‘gemeenschapsvoorzieningen’. Werken met sociaal ondernemerschap, collectief eigendom en coöperaties. Ontwikkel woonconcepten samen met toekomstige bewoners.
Het Agnetapark heeft een mix van functies en was vroeger direct verbonden met het Gistterrein; volg dit voorbeeld ook op DSM-Oost. Creëer een dynamische leefomgeving waarin economische activiteiten geïntegreerd zijn met het dagelijks leven en waar wonen, werken, leren, spelen en zorgen hand in hand gaan. Mix, dus ook betaalbare woningen en woningen voor senioren.
Leg naar het zuiden toe (terrein van oude gistfabriek) meer het accent op wonen en richting het Calvéterrein en de haven – afhankelijk van de behoefte – meer het accent op bedrijven.
De werkgelegenheid op de BioCampus gaat flink groeien. Richt de woonfunctie op het DSM-Oost terrein ook op de doelgroep van biotechnologen; studenten biotechnologie en aanverwanten.
Probeer niet in één keer alles tegelijk te ontwikkelen, maar ga uit van een tijdelijke (overgangs-)situatie. Een mooie inspiratie daarvoor is het voormalige Bacinol 1 gebouw.
Kies een ontwikkelaanpak waarbij de gemeente een actieve rol speelt om dit mogelijk te maken. Dus niet het hele gebied in één keer aanbesteden, maar per enveloppe, vergelijkbaar met de ontwikkeling van de Spoorzone.
De huidige Agnetaparkbuurt bestaat uit drie delen met elk een eigen uitstraling (1. Het ‘oude’ deel bij Heinde; 2. het ‘nieuwe’ deel bij de rechthoekige Vijver en 3. de flats bij de Albert Heijn). Laat de nieuwe buurt onderdeel worden van deze reeks (‘Agnetapark 4’), maar behoud wel de huidige industriële uitstraling.
Maak over de spoorbaan langzaam verkeer verbindingen met de bestaande delen van het Agnetapark (huidige tunneltje en nieuwe brug ter plaatse van de oude spoorwegovergang).
Verbind het ook door de groenstructuur te koppelen. Maak het gebied net zo groen als het huidige Agnetapark; bijvoorbeeld door een groene rand langs het spoor, groen in de openbare ruimte, groene gevels en groene daken.
Maak een centraal punt voor sociale interactie, evenementen en gemeenschapsactiviteiten.

Relatie met erfgoed van de Van Markens

Het gebied heeft een rijke geschiedenis; wis die niet uit.
Laat het oude stratenpatroon en verkaveling (inclusief straat- en gebouwnamen) in stand; bijvoorbeeld ‘Machinistenplein’, ‘Stokersweg’, ‘Tapperskade’ en ‘Papzolder’.
In het gebied staan zes gemeentelijk monumenten: Taplokaal, Centrale, Fabriek C, Lab Oost, Frisoloods en Oude Ingang. Handhaaf deze monumenten en geef ze een nieuwe passende functie. Het gebied met de monumenten wordt het ‘Van Marken Kwartier’. Er zijn in Nederland talloze geslaagde voorbeelden van herontwikkelingen van (industrie-)terreinen. Probeer ook andere gebouwen te handhaven,
Geef nieuwe gebouwen een uitstraling die past bij de uitstraling van de te handhaven monumenten.
Ga voor de hoogte van de nieuwe gebouwen uit van de bestaande hoogten in het gebied.
Maak bij voorkeur in het Taplokaal en in aansluiting met de strategische heroriëntatie van Museum Van Marken (het BMC-rapport uit 2024) een ‘Van Marken Centrum’; een multifunctionele ruimte die dient als incubator voor impactondernemers, bijeenkomsten en ontmoetingen en tevens museale functies vervult waar innovatieve projecten en sociale initiatieven worden ontwikkeld door de toekomstige ‘Jacques en Agneta’s’ van deze tijd.