Historie

Jacques van Marken (1845-1906) was de eerste sociaal ondernemer van Nederland.  Hij heeft Delft eind negentiende eeuw wakker gekust. Reeds als Technologie-student besloot hij zich ‘nuttig te maken voor de maatschappij’. In 1869 – 24 jaar oud – richtte hij de Nederlandse Gist & Spiritusfabriek NV op (het latere Gist-Brocades), inmiddels opgegaan in DSM.

Vier jaar later startte hij met echtgenote Agneta de parfumfabriek Maison Neuve. In 1883 richtte hij met 400.000 gulden startkapitaal de NOF op (late Calvé), omdat hij als scheikundig ingenieur kansen zag voor nieuwe producten als margarine en tafel-olie. Weer twee jaar later nam hij het initiatief tot de Lijm- en Gelatinefabriek. In 1891 begon hij Drukkerij Van Marken NV. Alle fabrieken tezamen noemde hij de Delftsche Nijverheid.

Van Marken ontwikkelde een bedrijfsfilosofie hoe hij Arbeid en Kapitaal kon verzoenen. Hij bekommerde zich om het sociale welzijn van zijn werknemers en stelde als eerste werkgever in Nederland een ondernemingsraad (De Kern) in, een pensioenverzekering (1880), een ongevallenverzekering (1884), etc.

In totaal creëerde hij 107 sociale voorzieningen voor zijn personeel. Veel van deze voorzieningen werden 50 tot 70 jaar later door de overheid als wet overgenomen.